Ævintýralegt símakapptefli

Einar Þorvaldsson ásamt landsliði Íslands á 8. Ólympíumótinu í Buenos Aires árið 1939

Einar Þorvaldsson ásamt landsliði Íslands á 8. Ólympíumótinu í Buenos Aires árið 1939

Undanfarin ár hefir það tíðkast mjög hér á landi, að háðar væri símskákir á milli ýmissa staða. Hafa venjulega viðkomandi taflfélög eða skólar átt frumkvæði að þeim keppnum. Hefir það oft þótt hin bezta skemtun og margir, sem þess hafa átt kost, fylgst með af áhuga, – því oft er tvísýnt um úrslitin. Skák sú, er hér birtist, er ein sú æfintýralegasta af slíku tagi hér á landi – og jafnvel þótt víðar sé leitað. Var hún tefld á 1. borði í símkapptefli milli Akureyrar og Reykjavíkur.

Einar Þorvaldsson var þá „Skákmeistari Íslands“.

Hollenzk vörn.
Hvítt: Jóhann Snorrason, Akureyri.
Svart: Einar Þorvaldsson, Reykjavík.

1.d2-d4, f7-f5
2.e2-e4, f5fxe4

Blackmars-afbrigðið svonefnda.

3.Rb1-c3, Rg8-f6

Að leika 3. -–„—, d5 væri slæmt vegna 4. Dh5xg6 5. Dxd5 og hvítt hefir yfirburðastöðu.

4.Bc1-g5

Til greina kemur 4. g2—g4!? Sá leikur er þó mjög fífldjarfur og lítur ekki sem bezt út sem eðlilegt áframhald byrjunarinn. Svarar svart því bezt með 4.h6 g5, hxg5 6.Bxg5, d7—d5 og staða svarts virðist fullboðleg.

4.—„–, c7—c6

Sennilega bezt. Í símskák við Akureyri 1943 lék ég í þessari stöðu 4. Rb8—c6 og fékk ágæta stöðu. Sá leikur er nú samt mjög varhugaverður og getur verið tvíeggjað sverð, þótt hann hafi líka sína kosti.

5. f2—f3

Talið bezt.

5. –„—, Dd8—a5
6. Bg5xf6

Ef til vill er betra að leika D—d2.

6. –„—, e7xf6
7. f3xe4, Bf8—b4
8. Dd1—f3

Með það fyrir augum að beina sókndinni að reitnum d5.

8. –„—, 0—0!

En fyrirætlanir svarts eru á annan veg.

9. Bf1—c4+, d7—d5!
10. e4xd5, Bc8—g5!

Dásamlega vel leikið, Íslandsmeistarinn sýnir það glöggt, að hann er þungur í skauti og enginn viðvaningur.

11. d5—d6+!,

Bezt. Hvorki 11. Dxg4 né d5xc6+ mundi verða fengsælla eða haldbetra.

11. —„—, Kg8—h8
12. Df3—g3, Hf8—e8+
13. Rg1—e2, b7—b5!

Staðan eftir 13. leik hvíts

Staðan eftir 13. leik hvíts

Fullmikil bjartsýni. Með 13. –„–, Bg4xe2. 14. Bc4xe2, c6—c5 hefði svart mun þægilegra tafl.

Mér virðist sterkasta áframhaldið vera 13. –„–, Bb4xc3. 14. Dxc3 (eða b2xc3), Da5—h5! og hvítt hefir í vök að verjast. En þetta fór nú ekki þannig, og nú kemur brátt annað upp á teningnum.

14. Dg3xg4, Bb4xc3+
15. Kf1—f2!, Bc3xb2

Farsælla virðist b5xc4

16. Bc4—f7, He8—d8
17. Ha1—b1, Bb2—a3
18. Hb1—b3, Ba3xd6
19. Hb3—h3, Da5—d2
20. Hh3—h5!,

Staðan eftir 20. leik svarts.

Staðan eftir 20. leik svarts.

Hvítt ógnaði 20. Hxh7+ með óumflýjanlegu máti.

Hindrar 20. –„—, D—g5 og hótar H—d1 með sömu mátstöðu.

20. –„—, h7—h6
21. Hh1—d1!!,

Sama gildran. Ef 21.  –„—, Dxd1. 22. Hxh6+, g7xh6. 23. Dg3—g6, Dd1—d2. 24. Dxf6, K—h7. 25. B—g6, K—g8. 26. D—f7+, K—h8. 27. D—h7+ mát.

21. –„—, Dd2xc2
22. Hd1—c1, Dc2-h7
23. Hc1—c3, Bd6—f8
24. Bf7—g6, Dh7—g8
25. Hc3—h3, Rb8—a6

Svart hefir mjög vandasama stöðu; báðir verða að tefla hárnákvæmt.

26. Bg6—f5, Dg8—f7!

Útilokar D—g6 og ef nú B—e6, þá f7—f5!

27. Kf2—g1!, Ra6—c7

Fyrirbyggir enn 28. B—e6, sem hvítur ógnaði. Ófullnægjandi hefði þá verið 28. f5, vegna 29. Hxf5, Dxe6. 30. Hxf8+ og vinnur drottninguna.

28. Re2—f4, c6—c5!
29. Rf4—e6, Rc7xe6
30. Bf5xe6, Hd8xd4

Eini leikurinn sem að gagni má koma gegn hótuninni 31. Hxh6+. Ef nú DxH, þá DxB, og svart hefði fleiri vinningsmöguleika.

31. Dg4—f5, Df7—e7
32. Hh3-g3!, g7—g5

Staðan eftir 32. leik svarts

Staðan eftir 32. leik svarts

Svart virðist vera að losna úr verstu klípunni og þar með vera að nálgast vinninginn, en alt er í heiminum hverfult.

33. Hg3xg5!!, f6xg5

Það virðist tæplega heppilegt, að leyfa hróknum lengri lífdaga, fyrst annað er mögulegt; hann hefir ávalt látið all ófriðlega og væri trúandi til alls ills.

34. Df5—e5+, Kh8—h7

Vitanlega ekki B—g7 eða D—g7 vegna 35. Hxh6+ mát.

35. Be6—f5, Kh7—g8
36. Bf5—e6+, Kg8—h7

Jafntefli!

Það má segja um þessa skák (eins og kannske margar fleiri), að hún verður tæpast rekin til hlítar. Hún er auðug af alls konar furðulegum möguleikum. Ég geri ráð fyrir, að í hvert sinn sem hún yrði athuguð, opnuðust stöðugt ný afbrigði með margvíslegum sjónarmiðum. Skákin er alt í senn, fróðleg, táknræn skemmtileg og viðburðarík. Verður henni vafalaust lengr viðbrugðið af þeim, sem meta kunna gildi skáklistarinnar.

Óli Valdimarsson.

Heimild: Lesbók Morgunblaðsins. 47. tölublað. 24.12.1943.

Facebook athugasemdir